Bipolar Afektif Bozukluk

23 Ocak 2015

Kraeplin tarafında 1800’lerin sonlarında tarif edilen ”manik depresif psikoz”, mani ve depresyon dönemlerinin aynı hastada farklı zamanlarda ortaya çıkması ve bu dönemlerin dışında kişinin tamamen sağlıklı olması ile karakterize bir hastalık olarak tanımlanabilir.

Manik depresif psikozdan bipolar bozukluğa; Hastalık yılın hep belirli zamanlarında ortaya çıkma eğilimdedir. Bipolar bozukluk ( veya iki uçlu mizaç bozukluğu ) terimi ile hastalığa ait karakteristik iki özelliğe vurgu yapılmaktadır. Aynı hastada belirli dönemlerde depresyon dönemleri, belirli dönemlerde ise mani dönemlerinin gelişmesi. Bipolar bozukluklara “mizaç bozuklukları da ” denilmektedir. Burada anlatılmak istenen hastalığın en temel özelliğinin, Hastalık dönemlerinde kişinin mizacında ciddi değişiklerin meydana gelmesidir.

Bipolar bozukluğun türleri

Bipolar Afektif BozuklukBipolar bozukluklar bir kaç alt türe ayrılmaktadır. Bu alt türde görünen septonlar, hastalık seyri ve tedavi yöntemleri birbirinden farklılık gösterir. Bipolar bozukluk tip 1 de mizaç değişiklikleri, kişinin mesleki yaşamını okul başarısını ve sosyal ilişkilerini bozacak düzeyde ciddidir. Bipolar bozukluk, tip 1 de kişide mani denilen mizacın şiddetli düzeyde yükseldiği çoşkunluk dönemleri, mizacın düştüğü ve çökkün seyrettiği şiddetli depresyon dönemlerine rastlanır.

Bipolar bozukluk tip 2, bipolar bozukluk tip 1 e göre daha hafif seyreden bir hastalıktır. Kişinin micazının yükseldiği, çabuk sinirlenme asabilik gibi belirtilerin görüldüğü hastalık dönemlerinde gündelik işlevlerin yerine getirilmesinde kısmen bozulma ortaya cıkabilirsede, bu türden bozulmalar mani de görülen düzeyde şiddetli değildir. Kişide hipomani denilen bu hafif çoşkunluk dönemlerinde çoğu günlük aktivitesini yerine getirebilmektedir. Bipolar bozukluk tip 2 de en büyük sorun depresyon denilen ve hipomani dönemlerine kıyasla çok daha uzun muddet süren çökkünlük dönemleridir.

Siklotimik bozuklukta ise belirtiler çok daha hafif şiddettedir. Siklotimi olarakda adlandırılan bu hastalıkta hipomani dönemlerine hafif düzeydeki depresyon atakları eşlik eder. Belirtileri nispeten hafif olması sebebiyle, mizaçdaki bu dalgalanmaların farkedilmesi özellikte zordur. Bazı durumlarda hangi dönemin kişinin olağan mizacının yansıttığı, hangi dönemin siklotimik bozukluk süreci ile ilişki olduğunu ayırt edilmesi zor olabilir.

Bipolar bozuklukta kişiden kişiye önemli farklılıklar gösterebileceği unutulmamalıdır. Bazı hastalarda mani ve hipomani diye adlandırılan coşkunluk dönemi belirtilerine aynı anda bazı depresyon belirtileri eşlik edebilmektedirki, bu dönemlere karmamani dönemleri denilmektedir.

Mani döneminde görülen belirtiler;

  • Özgüvende belirgin artış
  • Muhakemede bozulma
  • Giriştiği bir eylimin sonuçlarını önceden değerlendirememesi
  • Hızlı konuşma, konuşma miktarında artış
  • Fiziksel aktivite artışı
  • Uyku ihtiyacında azalma
  • Girişkenlik ve insanlarda temas düzeyinde artma
  • Amaca yönelik aktivitelerde artış
  • Çabuk sinirlenme, öfkelilik
  • Riskli davranışlarda artma
  • Dikkatinin çabuk dağılması
  • Aşırı para harcama
  • Cinsel dürtülerde artış
  • Yanlış anlayış ve yanlış algı deneyimleri
error: