BİPOLAR BOZUKLUKLARDA AYIRICI TANI

1 Ocak 2017

İki-uçlu-I bozukluğunun genel tıbbi duruma bağlı ya da madde kullanımına bağlı duygudurum bozukluklarından, majör depresif bozukluk, distimi, siklotimi ve ikiuçlu-Il bozukluğundan ayılt edilmesi için bu kategorilerin tanı ölçütlerinin incelenmesi gerekir. Psikotik özellikli iki uçlu duygu-durum bozukluğunun diğer psikotik bozukluklardan, özellikle şizofreni ve şizoaffektif bozukluktan ayırtlanması ise zor bir işlemdir. Çünkü ikiuçlu bozukluklar da, kendilerine daha karakteristik olan grandiyöz ve depresif

içerikli delüzyon ve hallüsinasyonlar yanında, perseküsyon delüzyonları, Schneider’yan belirtiler, katatoni ve dahası şizofrenin şekilsel düşünce bozukluklarını gösterebilmektedirler. Şizofrenide epizod jütlerini dolduracak düzeyde anlamlı bir duygudurum bozukluğunun yokluğu bir ipucu olabilir. Aile öyküsü ve gidiş özellikleri diğer yardımcı ipuçlarıdır. Tanı bazen ancak zaman içersinde netleşebilecektir. Şizoaffektif bozukluk ise sınırları henüz tam çizilmiş sayılamayacak bir kategori olup, ikiuçlu bozukluklarla ayrımı daha da zor görünmektedir. Yine de DSM-IV çizgisi ayrım için şu ipuçlarını önermektedir: Şizofreni A ölçütlerine uyan aktif bir şizofrenik evrede, tam bir duygudurum epizodunun da sergilenmesi ve daha sonra aynı evrede duygudurum epizodu bulunmaksızın (en az 2 hafta) süren delüzyon ve hallüsinasyonlar. Ayrıca, bozukluğun total gidiş sürecinde duygudurum epizodlarının yoğun şekilde yer alması. Böylece, şizofrenideki duygudurum belirtilerinin epizod ölçütlerini dolduracak bir düzeye ulaşmasının ya da prodromal ve rezidüel evreler yerine aktif evrede ortaya çıkabilmelerinin ya da bozukluğun gidiş sürecinde anlamlı bir yoğunluk ile sergilenmelerinin beklenmediği ima edilmektedir. Buradan anlaşılacağı gibi, psikotik belirtilerin duygudurum bozuklukları ve şizofrenide ortak özellikler taşıyabilmesi nedeniyle, yalnızca bir duygudurum epizoduna sınırlı kalan psikotik belirtilerde tanı psikotik duygudurum bozukluğu şeklindedir. Psikotik belirtilerin duygudurum bozukluğu epizodu ile çakışması ve daha sonra duygudurum epizodunun yokluğunda sürmesi, şizoaffektif bozukluk için gerekli görülmüştür. Duygudurum epizodu geçirilmiş olsa bile, tam bir düzelme ardından, böyle bir epizod olmaksızın yalnız başına psikotik belirtilerin ortaya çıkması şizoaffektif bozukluk tanısını gerektirmez, her iki evrenin ayn yargılanarak tanılanmasını gerektirir. Ancak, bu açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, şizoafektif bozukluk kavram ve tanı ölçütleri sağlamlaşmamış ve revizyonlara aday görünmektedir.

BİPOLAR BOZUKLUKLARDA AYIRICI TANIİkiuçlu-II (Bipolar-II) Bozukluğu
Bu bozukluğun ana özelliği, en az bir majör depresif epizod ile en az bir hipomanik epizodun varlığı, ama manik ya da karışık tip bir epizodun bulunmamasıdır. İkiuçlu-II bozukluğun tanı ölçütleri aşağıda sıralanmıştır.
Hipomanik epidozun DSM-IV’e göre tanı ölçütleri.
-Her zamanki nondepresif duygudurumdan belirgin şekilde farklı olan ve en az 4 gündür süren, yükselmiş, grandiyöz ya da irritabl bir ayrı duygudurumun sürekli varlığı
-Duygudurum bozukluğu dönemi sırasında aşağıdaki belirtilerden en az 3’ünün (duygudurum yalnızca irritabl ise 4’ünün) önemli bir derecede sürekli varlığı
1.Abartılı yükselmiş benlik değer duygusu ya da grandiyözite
2.Uyku gereksiniminde azalma (örn. yalnızca 3 saatlik uykuyla kendini dinlenmiş hissetme)
3.Her zamankinden daha konuşkan olma ya da basınçlı konuşma
4.Düşünce uçuşması ya da öznel olarak düşüncelerinin çok hızlandığını hissetme
5.Distraktibilite (yani dikkatin önemsiz ya da konudışı uyaranlara kolayca çekilerek dağılabilmesi)
6.Amaca yönelik aktivite artışı (sosyal, iş, okul ya da cinsel aktivitede) ya da psikomotor ajitasyon
7.Önemli zararlar yaratabilecek zevk verici etkinliklere kolayca girme (örn. sonuçları düşünülmeksizin girilen cinsel ilişkiler, iş yatırımları ve aşırı harcama)
-Epizod, kişinin belirtisiz olduğu durumu ile uyuşmayan, kesin bir işlevsellik değişikliğini gösteriyor olmalıdır
-Duygudurum bozukluğu ve işlevsellikteki değişiklik başkalarınca da gözlenebilir olmalıdır

error: