MORFİN

1650’de Boyle, İstanbul’dan getirdiği ham afyonu alkollü potasyum hidroksit (KOH) ile muamele ederek kristal yapılı bir karışım elde etmiş fakat bunun yapısını aydınlatamamıştır. 1803 yılında Deraswe afyondan billurî bir madde izole ederek buna afyon tuzu ismini vermiştir. Afyonun tıp alanında kullanırlığını artırmak amacıyla yapılan çalışmalar esnasında 1804 yılında Friedrich Wilhelm Adam Sertürner isimli Alman bir eczacı asistanı tarafından bulundu. Sertürner bu buluşuna Yunan mitolojik rüya tanrısı Morpheue’den esinlenerek Morphium adını verdi.  Ancak çok uzun olması nedeniyle ticarî bir öneme sahip olmamıştır.  

Morfin direkt merkezi sinir sistemine etkilidir ve analjezik etki ortaya çıkar. Eczacılıkta klorhidratı veya sülfatı halinde ağrı dindirici olarak kullanılır. Genellikle %1’lik çözeltisi halinde kullanılır. Cilt altına 10–20 mg enjekte edildiğinde ağrı duygusunu hemen kaldırır. Morfin ağızdan alınırsa etkisi tam olmaz. Çünkü mide ve bağırsaklarda tam absorbe olmaz. İyi bir ağrı kesicidir. Ancak bağımlılık yapma sakıncası vardır. Mecbur kalınmadıkça kullanılmaz.

Morfin. Afyonun  içerisindeki zehirlerden en tanınmıştır, Ağrı kesici ve sahte neşe veren  özelliği ile afyon gibi bağımlılık yapar.

Morfin çok etkili bir opiat ağrı kesici ilaç etken maddesidir, opioidlerin tipik aktif maddesidir ve bu grubun prototipidir. Ham afyonda %10-12 oranında mevcuttu

Bu bağlamda opiyat  terimi veya onun etkili maddesi olan morfin ve benzeri doğal ürünleri veya bunlara benzer etkiye sahip kimyasal sentezle elde edilmiş ürünleri tanımlar. Bu tip maddeler tıpta çeşitli amaçlarla tedavide de kullanılırlar ve ”narkotik analjezikler” veya ”narkotikler” başlığı altında sınıflandırılırlar.

Narkotik terimi uyku yapıcı veya uyku oluşturucu anlamındadır.

Narkotik ilaçlar uyku verici veya uyku oluşturucu etkiye sahip ilaçlar olmakla beraber bu ilaçlar gerçekte uyku bozukluklarını tedavi etmek veya uyutmak için kullanılmazlar.

Morfin özellikle güçlü analjezik etkisi nedeniyle tıpta yaygın olarak kullanılmaktadır. Şiddetli kronik ağrılar ve/veya diğer analjeziklere dirençli kanser ağrılarında kullanılır.

Ülkemiz dahil pek çok ülkede kontrollü reçete ile cerrahi girişimlerde ve özellikle terminal dönem  kanser ağrılarının giderilmesinde kullanılır

Morfin narkotik bir ilaçtır ve tekrarlayan uygulamalarda fiziksel bağımlılık, psişik bağımlılık ve tolerans gelişir. Uzun süreli kullanımlardan sonra ilacın aniden kesilmesi yoksunluk sendromuna neden olur.

Bu grup ilaçlar, solunum sistemi, obstrüktif solunum yolu hastalıkları veya solunum ile ilintili hastalıkları (astım gibi) olan vakalarda uygulanmamalıdır. İlaç bağımlılığı olan veya bu yönde eğilimi olan vakalarda uygulanmaz. Etken maddeye ve diğer narkotik analjeziklere aşırı duyarlılığı olduğu bilinen vakalarda kontrendikedir. Prostat büyümelerinde kullanılmaz, tam blok oluşturabileceği için mesane duvarı yırtılmalarına sebep olabilir. Epilepsilerde, kafa içi basıncının yüksek olduğu durumlarda, böbrek üstü bezi disfonksiyonlarında kullanılmamalıdır. Akut karaciğer yetmezliği veya karaciğerde işlev kaybıyla birlikte olan vakalarda, hamilelerde, emzirenlerde, bebeklerde ve pre-operatif yatıştırıcı olarak uygulanmaz. Nedeni bilinmeyen akut abdominal sendrom, kraniyal travma ve intrakraniyal basınç artışı, konvülzif durumlar, akut alkolik intoksikasyon ve delirium tremens, 30 aylıktan küçük çocuklar ve MAO inhibitörleriyle tedavi durumlarında kontrendikedir.

Morfin kullanım bağımlılığı sağlık mensupları arasında yaygındır.

Morfin tıbbi bir gereklilik durumunda kullanılırsa bağımlılık yapmaz. Ancak keyif verici amaçla kullanıldığında bağımlılık yapar. Bu kişiler morfini kullandıklarında öfori denilen keyifli olma hali, zihinsel ve fiziksel performansta artış ve yüksek düzeyde iyilik hali hissederler. Açlık, acı ve uykusuzluk hissedilmez.

error: